De duistere kant van de smartphone (en andere technologische ontwikkelingen)

De duistere kant van het o zo handige smartphone… en van nog vele andere ‘smart’ objecten die je de komende tijd wellicht in je leven gaat verwelkomen.

De duistere kant van de smartphone (en andere technologische ontwikkelingen)
De duistere kant van de smartphone (en andere technologische ontwikkelingen)

In een uitgebreid artikel van de New York Times van 19 december 2019 wordt voor het eerst met de vinger gewezen naar de tientallen vaak ongereguleerde en weinig scrupuleuze bedrijven die elke minuut van de dag overal op aarde de gangen van tientallen miljoenen mensen met een smartphone nagaan en informatie over hen opslaan in gigantische gegevensbestanden.

Natuurlijk is dit niets nieuws onder de zon maar het wordt toch wel wat concreter als je het zwart op wit geschreven ziet staan, vooral als één en ander dan ook nog eens gestaafd wordt met voorbeelden waarin je jezelf gemakkelijk kunt herkennen.

Lees het artikel van de New York Times maar eens en je begrijpt waarom die onderhuidse chip misschien helemaal niet meer nodig is. Het is toch veel gemakkelijker om ervoor te zorgen dat iedereen altijd een apparaatje bij zich heeft dat is uitgerust met een gps, een videocamera, een microfoon, een techniek om vingerprints te nemen en eentje voor gezichtsherkenning? En dan maak je dat apparaatje natuurlijk zodanig dat het individu niet meer zonder kan. Oké, je voelt ‘m al aankomen natuurlijk. Dat apparaatje is je mobieltje. En ook jij kunt vast niet zonder want zo’n mobieltje is verdomd handig en leuk, en ook erg noodzakelijk, toch?

Het grote publiek trapt erin, koopt (op eigen kosten zelfs!) een mobiele telefoon en grote bedrijven als telefoonmaatschappijen, agressieve marketing bedrijven, social media en overheden hebben zo ongeveer vrij spel. Zo beschikken de telefoonmaatschappijen over heel veel, en heel gedetailleerde persoonlijke gegevens die ze gebruiken zoals ze willen, en ook doorverkopen. Ook agressieve marketing-bedrijven proberen zo veel mogelijk munt te slaan uit de gegevens over gewoontes, gangen en gedragingen die middels het mobieltje verzameld worden. En dan heb je de social media die – behalve het verkopen van advertentieruimte – niet alleen analyseren wàt er wordt geschreven, gezegd en gedacht maar ook wannéér en wààr. En wat te denken van al die nieuwe elektronische betalingsmethoden die in de plaats van contant geld zijn gekomen, en die met name in Nederland al op grote schaal lijken te worden gebruikt? En, tenslotte, wat te denken van de overheden die het verzamelen van intieme en persoonlijke gegevens toelaten op voorwaarde dat zij er hun voordeel mee mogen doen?

Overigens word je niet alleen via je smartphone gecontroleerd. Er zijn nog vele andere ‘paarden van Troje’ die je doen en laten registreren. Smart TV’s bijvoorbeeld kunnen alles wat je kijkt registeren, en zijn uitgerust met camera en microfoon. En dan heb je de virtuele assistenten zoals Alexa en Google Home. Denk ook aan de intelligente camera’s die je ‘voor je eigen veiligheid’ in huis kunt installeren, en aan de robotstofzuiger die is verbonden met het internet of things. Hetzelfde geldt voor de aanbieders van muziek en films als stream die volledig op de hoogte zijn van je smaak en voorkeuren. Denk ook aan je internetprovider, vooral als je zonder betrouwbare VPN het internet opgaat. En wat te denken van al die onschuldige spelletjes op je smartphone? Niet altijd zijn ze zo onschuldig. Denk ook aan je nieuwe smart-watch. Denk aan je computer met Windows 10. Denk aan Cortana, aan Siri… Denk aan die alom aanwezige veiligheidscamera’s op elke hoek van de straat, in winkels. Voeg daar een gezichtsherkenningssoftware, en – o ja – ook wat microfoons aan toe, en trek je conclusies.

Als we een artikel als dat van de New York Times lezen – nogmaals, er staat niets nieuws in – en vervolgens gewoon vrolijk op dezelfde manier verder leven, dan geven we daarmee bijna impliciet onze toestemming om onze persoonlijke gegevens te verzamelen. Het zou me niet verbazen als er ooit eens zal worden gezegd ‘dat we geacht werden te weten dat elke gang en elke conversatie werd gecontroleerd en geanalyseerd, dat dat inmiddels een algemeen bekend feit is‘ en dat het daarom geen probleem is.

Denk er maar eens over na. Je hebt niets te verbergen, zeg je? Echt niet? En wat als wat je nu zegt vandaag de dag volkomen legaal is maar over tien jaar niet meer? Dat kan gebeuren. En wat als je over tien jaar naar een baan solliciteert en te horen krijgt dat het ze spijt maar dat ze zich niet kunnen vinden in de ideeën die je in het verleden hebt geuit. Dit soort dingen gebeuren nu al. Denk maar eens aan de social media waarop jongeren hun gedachten de vrije loop laten gaan en soms ook hun woede en frustratie afreageren. Via de social media kun je het verleden van iemand gemakkelijk nagaan. En het zal steeds erger worden.

Wat ga je doen? Ga je dat afwijkende idee misschien toch maar voor je houden? Of ga je er helemaal van afzien om ook maar iets te denken? Goed zo, welkom in de nieuwe wereld van de globalisatie, de politiek correcte wereld, waarin denken gevaarlijk is, en waarin het zeggen van de waarheid revolutionair is. Oeps… iets dergelijks heeft iemand anders ooit al eens geschreven, vrees ik.

Denk er maar eens over na. Natuurlijk is technologische vooruitgang onvermijdelijk, en vaak ook heel nuttig, maar het is ook waar dat deze vooruitgang veel ‘bijwerkingen’ heeft die zich niet gemakkelijk laten waarnemen. Maar als je je hoofd blijft gebruiken en er intelligent mee omgaat, ook al moet je daarvoor misschien afzien van de comfort die sommige ontwikkelingen te bieden hebben, dan kun je je – als individu – voor een deel althans onttrekken aan die donkere en dystopische toekomst (die we nu al in de verte zien opdoemen) waarin de massa niet denkt en zich overal met een ‘Het is goed zo!‘ vanaf maakt.

Denk daar maar eens over na.

ADVERSUS

MEER OP ADVERSUS